Οι Μαρξ και Ένγκελς δεν περιορίστηκαν μόνο να βάλουν τις βάσεις του γενικού πολιτικού προγράμματος και να καθορίσουν τις προοπτικές του εργατικού κινήματος. Προχώρησαν και στη θεωρητική θεμελίωση του συνδικαλισμού. Σ αυτό τον τομέα υπήρξαν οι πρωτοπόροι, οι καλύτεροι θεωρητικοί. Το έργο τους στέκεται πάντα ακλόνητο μ όλο που έχει δεχθεί από τότε χιλιάδες επιθέσεις. Οι δύο αυτοί ερευνητές ξεκαθάρισαν για πρώτη φορά τα πιο στοιχειώδη προβλήματα μορφής, πολιτικής γραμμής, συγκρότησης και τακτικής του συνδικαλισμού. Το αποτέλεσμα των προσπαθειών τους παίρνει ιδιαίτερη σημασία, σαν αναλογιστούμε ότι την εποχή εκείνη το συνδικαλιστικό κίνημα βρισκόταν ακόμα στα σπάργανα και ήταν τόσες πολλές οι αδυναμίες και η ιδεολογική του σύγχυση, όσο ήταν μικρές του οι αριθμητικές του δυνάμεις.
Στο « Κομμουνιστικό Μανιφέστο» που γράφτηκε προς το τέλος του 1847, οι Μαρξ και Ένγκελς έδωσαν μια εκπληκτικά καθαρή εικόνα για το ρόλο που προοριζόταν να παίξουν τα συνδικάτα στην πάλη των εργατών κάτω από το καπιταλιστικό καθεστώς, καθώς και στη δύσκολη πορεία τους προς τον σοσιαλισμό. Αναζήτησαν την προέλευση του συνδικαλισμού στην ιστορική εκείνη ανάγκη, που έσπρωξε τους εργάτες να ξεπεράσουν τον επαγγελματικό τους ανταγωνισμό και να ενώσουν τις δυνάμεις τους για να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τις αρπακτικές διαθέσεις των εργοδοτών τους. Δείχνουν ακόμα με ποιον τρόπο ο συνδικαλιστικός αγώνας έρχεται να αντικαταστήσει την καταστροφική απόγνωση των εργατών που έφτασαν τα πρώτα εκείνα χρόνια να σπάζουν τις μηχανές. Ξεκαθαρίζουν το χαρακτήρα των εργατικών ενώσεων: το συνδικάτο είναι για την εργατική τάξη το απαραίτητο οργανωτικό κύτταρο για την ανάπτυξη της ενιαίας οικονομικής και πολιτικής της δραστηριότητας.
Μέσα στα κατοπινά τους έργα ξαναβρίσκουμε πολλές φορές την προοδευτική αυτή ανάλυση του συνδικαλιστικού προβλήματος. Οι Μαρξ Ένγκελς, έδωσαν γύρω απ αυτά τα ζητήματα αναρίθμητες μάχες όχι μόνο με το εχθρικό Κράτος και την αστική τάξη, αλλά και με όλους εκείνους τους σεχταριστές και οπορτουνιστές της εποχής, που έσπερναν τη σύγχυση και εξασθένιζαν, αποδιοργάνωναν ή κατέστρεφαν το συνδικαλιστικό κίνημα.
Οι Μαρξ και Ένγκελς βόηθησαν πολύ το Συνδικαλισμό, ξεκαθαρίζοντας ένα στοιχειώδες αλλά και πολύ βασικό θεωρητικό ζήτημα: Απέδειξαν ότι ο συνδικαλιστικός αγώνας δίνει στους εργάτες σαν άμεσο πρακτικό όφελος τη βελτίωση των μισθών. Στην προσπάθεια τους αυτή είχαν να αντιμετωπίσουν τους αστούς οικονομολόγους ( και αρκετούς εργατικούς ηγέτες με πολύ θολές ιδέες ), που υποστήριζαν ότι οι εργάτες ήταν παγιδευμένοι σε ένα είδος οικονομικού φαύλου κύκλου γιατί ότι κέρδιζαν σε αύξηση μισθού χάρη στον αγώνα τους, το έχαναν κατόπιν με την αύξηση του κόστους ζωής, που τάχα προκαλούσαν. Μια τέτοια θεωρία έσπρωχνε τους εργάτες να υποταχθούν παθητικά στη καπιταλιστική εκμετάλλευση. Ο Μαρξ στην περίφημη πια συζήτηση του με τον Ουέστον, κτύπησε κατακέφαλα αυτήν την επικίνδυνη απάτη. Απέδειξε με λεπτομερειακά στοιχεία και παραδείγματα, ότι μέσα στο καπιταλιστικό καθεστώς οι εργάτες μπορούν με το συνδικαλιστικό τους αγώνα να αποσπάσουν μεγαλύτερο κομμάτι από την υπεραξία που τους κλέβουν οι εργοδότες. Ο Μαρξ συνοψίζοντας το θέμα είπε: « Μια γενική αύξηση μισθών θα έφερνε μια γενική πτώση του ποσοστού κέρδους αλλά δεν θα επηρέαζε, σε γενικές γραμμές, την τιμή των προϊόντων»(1).
Αυτό το βασικό επιχείρημα του Μαρξ άνοιξε νέους ορίζοντες στο συνδικαλιστικό κίνημα και το προσανατόλισε στην αποφασιστική πάλη κατά της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης. Σήμερα η θέση αυτή θεωρείτε αυτονόητη στους εργατικούς κύκλους και χρησιμοποιείτε αποτελεσματικά κάθε φορά που οι εργοδότες κατηγορούν τους συνδικαλιστές ότι με τις διεκδικήσεις τους προκαλούν τάχα την άνοδο του κόστους ζωής. Για να επιβάλλει όμως τότε ο Μαρξ αυτή τη θέση χρειάστηκε να δώσει σκληρές μάχες με τα διάφορα αντιπολιτευτικά στοιχεία μέσα στο ίδιο το εργατικό κίνημα.
Σημαντική ήταν ακόμα η συμβολή του Μαρξ στο ζήτημα του συνδυασμού της πολιτικής μα την οικονομική πάλη. Ο Μαρξ δίδαξε το εργατικό κίνημα, πόσο απαραίτητος είναι ο πολιτικός αγώνας για να ικανοποιηθούν τα ταξικά του συμφέροντα. Γι αυτό χαιρέτησε σαν πολύ μεγάλη νίκη εργατική νίκη τη ψήφιση του νόμου για το 10ώρο στη Μεγάλη Βρετανία το 1847. Έλεγε ότι « οι δυνάμεις που η εργατική τάξη έχει κιόλας κινητοποιήσει στους οικονομικούς της αγώνες πρέπει ταυτόχρονα να αποτελέσουν μοχλό για τους αγώνες ενάντια στην πολιτική δύναμη των καπιταλιστών και των γαιοκτημόνων». Έλεγε ακόμα: « Η εργατική τάξη μπορεί να αντιπαλέψει τη συλλογική δύναμη που αποτελούσαν οι τάξεις των ιδιοκτητών, τότε μόνον όταν η ίδια οργανωθεί σε ένα ξεχωριστό πολιτικό κόμμα που θα είναι αντίθετο με όλα τα παλιά κόμματα της άρχουσας τάξης».
Η εργατική τάξη σε όλο τον κόσμο αφομοιώσει πια στις ημέρες μας αυτήν την θεμελιακή μαρξιστική αρχή ( με εξαίρεση ορισμένα συντηρητικά στοιχεία, όπως αυτά που κυριαρχούν σήμερα στο αμερικάνικο συνδικαλιστικό κίνημα). Οι Μαρξ και Ένγκελς όμως στην προσπάθεια τους να την επιβάλουν, χρειάστηκε να δώσουν μάχες για πολλά χρόνια μέσα στη Διεθνή, αντιμετωπίζοντας όλων των ειδών τους αναρχικούς και τους « καθαρούς» συνδικαλιστές, που ήθελαν να αποτρέψουν ολότελα τους εργάτες από την πολιτική δράση.
Ο Μαρξ υπογράμμιζε ακόμα τον ηγετικό ρόλο του Κόμματος στον ταξικό αγώνα, γιατί το Κόμμα εκπροσωπεί τα πλατύτερα ταξικά συμφέροντα του προλεταριάτου. Τόνισε την ανάγκη να συνδυάζεται όσο γίνεται καλύτερα και αποτελεσματικότερα ο οικονομικός με τον πολιτικό αγώνα του εργατικού κινήματος. Χρειάστηκε επίπονος και μακρόχρονος αγώνας για να μπουν οι βάσεις της πρακτικής εφαρμογής αυτών των αρχών, αγώνας κατά των « απολιτικών» αναρχικών, που δεν ήθελαν κανένα κόμμα και κατά των οπορτουνιστών που υποστήριζαν ότι τα συνδικάτα έπρεπε να κρατηθούν « ουδέτερα» απέναντι στο Κόμμα και την πολιτική δράση γενικά.
Ο Μαρξ υποστήριξε ενεργά κάθε απεργία όπως και κάθε άλλη μορφή αγώνα για τη βελτίωση των σκληρών συνθηκών δουλειάς των εργαζομένων. Πολλές φορές ετοίμασε ο ίδιος σχέδια αποφάσεων για άμεσες διεκδικήσεις. Σύγχρονα όμως τόνιζε ακούραστα πόσο μάταιο ήταν να αυτοπεριορίζονται τα συνδικάτα σε τέτοιους μερικούς αγώνες, ενώ δεν έπρεπε να ξεχνάνε ότι ο τελικός σκοπός τους ήταν η οριστική ανατροπή του καπιταλισμού. Το βασικό καθήκον των εργατών ήταν να πάρουν στα χέρια τους την πολιτική εξουσία. Έχει γίνει περίφημη η φράση του Μαρξ: « Αντί για το συντηρητικό σύνθημα « ένα καλό μεροκάματο για μια καλή δουλειά», τα συνδικάτα θα έπρεπε να γράψουν στην σημαία τους το επαναστατικό σύνθημα « Να καταργηθεί το σύστημα της μισθωτής εργασίας»»(2). Το πιο δύσκολο απ όλα τα μαθήματα που έδωσε ο Μαρξ στους εργάτες ήταν: Να καταλάβουν και να εφαρμόσουν άμεσα στην πράξη, το βασικό αυτό πολιτικό δίδαγμα, ξεπερνώντας την αντίδραση των οπορτουνιστών ηγετών που υπεράσπιζαν στην ουσία τον καπιταλισμό. Παρ όλες τις δυσκολίες, εκατομμύρια εργάτες σε όλο τον κόσμο αφομοίωσαν τη γραμμή του και την εφαρμόζουν από τότε κάθε ημέρα και στην πράξη.
1. Μαρξ: « Μισθοί – μεροκάματα – κέρδη», σ.62
2. Μαρξ: « Μισθοί – μεροκάματα – κέρδη», σ.61
« ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ
ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ »
ΤΟΜΟΣ 1 ΣΕΛ. 64 - 67
Εκδ: «ΜΟΡΦΩΣΗ»
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου