Μέσα σ ένα σοσιαλιστικό καθεστώς είναι φυσικό πως όλες οι οργανώσεις της εργατικής τάξης και της αγροτιάς συνεργάζονται αρμονικά και τείνουν να δημιουργήσουν οργανικούς δεσμούς μεταξύ τους. Θα ήταν αντιφατικό από θεωρητική άποψη και πολιτικά ακατανόητο αν μια οποιαδήποτε οργάνωση κήρυχνε την ανεξαρτησία της και θεωρούσε ότι τα συμφέροντα της έρχονταν σε αντίθεση με όλη την ισορροπία των σοσιαλιστικών θεσμών. Κάθε οργάνωση έχει βέβαια την ανεξαρτησία της στον τομέα της δουλειά της, όλες όμως αποτελούν κομμάτια του μεγάλου αρμονικού κοινωνικού μηχανισμού. οι μικρές προστριβές που καμιά φορά συμβαίνουν μεταξύ τους δεν οφείλονται σε ανταγωνιστικά συμφέροντα, αλλά μόνο σε οργανωτικές αδυναμίες, γραφειοκρατική νοοτροπία και έλλειψη πείρας.
Το Κομμουνιστικό Κόμμα που αποτελείται από τα πιο πρωτοπόρα στοιχεία της εργατικής τάξης και των συμμάχων της και δουλεύει στον αποφασιστικό τομέα της πολιτικής δράσης, είναι το καθοδηγητικό όργανο της σοβιετικής προλεταριακής δικτατορίας και επεξεργάζεται τη σοβιετική πολιτική σ όλους τους τομείς. Τα περισσότερα ρώσικα συνδικάτα ιδρύθηκαν και αναπτύχθηκαν απ τους κομμουνιστές μέσα στο Λενινιστικό πνεύμα για τον πρωτοποριακό ρόλο του Κομμουνιστικού Κόμματος. Ο βασικός όγκος των μελών του κόμματος είναι εργάτες και μάλιστα συνδικαλισμένοι. οι δυο αυτές μορφές οργάνωσης συνεργάζονται μέσα στο πιο στενό και αδελφικό πνεύμα. το Κόμμα και τα συνδικάτα ανταλλάσσουν αντιπροσώπους κάθε φορά που κάνουν το συνέδριο τους.
Το ζήτημα των συγκεκριμένων σχέσεων ανάμεσα στα συνδικάτα και τα Σοβιέτ προκάλεσε πολλές συζητήσεις στα πρώτα χρόνια της Επανάστασης. Ο Τρότσκι ήθελε να μετατρέψει τα συνδικάτα σε όργανα κρατικής εξουσίας. Ο Λένιν όμως, στην ξακουστή συζήτηση του 1920, ήρθε σε ολοκληρωτική σύγκρουση με τη γραφειοκρατική αυτή αντίληψη(1). Υπογράμμισε την ανάγκη για ένα γερό συνδικαλιστικό κίνημα που θα είχε πρώτο του μέλημα την υπεράσπιση των εργατικών συμφερόντων. Ο Λένιν είπε: « Η χώρα μας είναι αγροτική στην πλειοψηφία της. Έχουμε βέβαια μια προλεταριακή δικτατορία με πολλές όμως γραφειοκρατικές διαστρεβλώσεις. ο αγώνας κατά των γραφειοκρατικών διαστρεβλώσεων μπορεί να γίνει από δυο κανάλια: μέσα απ τον κρατικό μηχανισμό από τη μια, αλλά και με άμεση πίεση από μέρους των ίδιων των εργατών από την άλλη, που με τα συνδικάτα τους θα υπερασπίζουν τα συμφέροντα τους καταπολεμώντας τη γραφειοκρατία»(2). « Το ζήτημα της μετατροπής των συνδικάτων σε κυβερνητικά όργανα», προσθέτει ο Λοζόφκσυ, « σιγά σιγά έφυγε από το προσκήνιο και παραπέμφθηκε για κάποια μελλοντική ρύθμιση, ενώ άρχισε να μπαίνει όλο και πιο έντονα το ζήτημα της άμεσης προστασίας των εργατικών συμφερόντων ( ήρθε η εποχή της Ν.Ε.Π.)». Η λενινιστική θέση για την ύπαρξη γερών συνδικάτων επικράτησε στην ιστορική αυτή διαμάχη και αποτέλεσε από τότε τη βάση της σοβιετικής συνδικαλιστικής πολιτικής. η επεξεργασία του προβλήματος των σχέσεων ανάμεσα στα συνδικάτα και το σοβιετικό κράτος είναι μια απ τις πολλές ουσιαστικές συνεισφορές του Λένιν στη συνδικαλιστική θεωρία και πράξη.
Τα συνδικάτα όμως έδειχναν εξαιρετική δραστηριότητα σ όλες τις φάσεις της πολιτικής ζωής. πολλά στελέχη και μέλη των συνδικάτων πήραν ηγετικές θέσεις στην κυβέρνηση, στις βιομηχανίες, στο στρατό και σε άλλους σοβιετικούς θεσμούς. τα συνδικάτα πήραν επάνω τους όλη τη δουλειά της νομοθεσίας για τις κοινωνικές ασφαλίσεις, για τη λειτουργία των εργοστασίων και την προάσπιση της υγείας των εργατών. Η Δεύτερη Συνδικαλιστική Συνέλευση ( Ιανουάριος 1919) αποφάσισε ότι « όλοι οι υποχρεωτικοί κανονισμοί που εκδίδονται από Επιτροπάτο για την εργασία και που αφορούν τις συνθήκες εργασίας πρέπει να έχουν προηγούμενα εγκριθεί απ το Πανρωσικό Συμβούλιο των Συνδικάτων». Την τελική γνώμη για το ύψος των μισθών την έδιναν πάλι τα συνδικάτα. Μια άλλη απόφαση συνεδρίου ανέφερε ότι τα συνδικάτα θα έπρεπε να παίρνουν πιο δραστήρια μέρος στην δουλειά των Σοβιέτ μετέχοντας άμεσα σ όλα τα κρατικά όργανα, οργανώνοντας το μαζικό προλεταριακό έλεγχο για τη δραστηριότητα τους κλπ.
Ο ρόλος των συνδικάτων σχετικά με την διεύθυνση των βιομηχανικών επιχειρήσεων ήταν άλλο ένα ζήτημα που παρουσιαζόταν σαν εξαιρετικά πολύπλοκο τις πρώτες μέρες τις επανάστασης. στην αρχή υπήρχε μια έντονη αναρχοσυνδικαλιστική δράση να αναλάβουν τα ίδια άμεσα τα ίδια τα συνδικάτα ή μάλλον τα εργατικά συμβούλια την βιομηχανική παραγωγή. μέσα στη φωτιά του επαναστατικού αγώνα τα εργατικά συμβούλια είχαν κάτω από τον άμεσο έλεγχο τους τις βιομηχανίες που βρίσκονταν ακόμα στα των καπιταλιστών. όταν έγινε η εθνικοποίηση παρουσιάστηκε μια έντονη τάση να συνεχιστεί αυτός ο έλεγχος στον τομέα της βιομηχανικής παραγωγής.
Αυτό όμως θα ήταν λάθος γιατί η βιομηχανία χρειάζεται τη δική της οργάνωση για να λειτουργήσει. Το Κομμουνιστικό Κόμμα και ιδιαίτερα ο Λένιν καταπολέμησε αυτό το λάθος. οι βιομηχανίες διοικούνται άμεσα από οικονομικά κρατικά όργανα δηλ. σε τελευταία ανάλυση από το Κομμουνιστικό Κόμμα. Το Δεκέμβριο του 1917 ιδρύθηκε κιόλας το Ανώτατο Οικονομικό Συμβούλιο. το 1918 ο Λένιν έβαλε τις πρώτες βάσεις για μια κρατικά σχεδιασμένη βιομηχανία σε μεγάλη κλίμακα. Τον Απρίλιο του 1921 ιδρύθηκε το Γκοσπλάν – υπηρεσία εθνικής σχεδιοποίησης. το 1928 τα οικονομικά όργανα του Κράτους έβαλαν μπρος το πρώτο πεντάχρονο πλάνο τους.
Τα συνδικάτα δεν μπήκαν βέβαια στη διοίκηση των επιχειρήσεων, διατήρησαν όμως και ανάπτυξαν παραπέρα πολλές ζωτικές καθοδηγητικές λειτουργίες στη βιομηχανία. Αντιπροσωπεύονταν πλατιά σ όλα τα κρατικά οικονομικά σώματα. παράλληλα με την φροντίδα για τα εργατικά μεροκάματα και τις συνθήκες δουλειάς, τις κοινωνικές ασφαλίσεις, την εργατική νομοθεσία και τη βελτίωση της γενικής κατάστασης των εργατών, τα συνδικάτα ανέλαβαν και την ευθύνη για την πραγματοποίηση του πλάνου. εξάλλου έδωσαν πολλές χιλιάδες διευθυντών στις βιομηχανίες.
Εκπαίδευσαν τη μεγάλη μάζα των εργατών στις ειδικευμένες δουλειές υποστήριξαν δραστήρια κάθε μέτρο για την αύξηση της παραγωγής ιδρύοντας ομάδες κρούσης, προωθώντας το σταχανοβισμό κλπ. τα συνδικάτα αποδείχτηκαν, γενικά, απαραίτητα για τη γρήγορη εκβιομηχάνιση της χώρας που προσπαθούσε να πετύχει η κυβέρνηση.
Η Κομμουνιστική Διεθνής συνόψισε μ αυτόν τον τρόπο το ρόλο των σοβιετικών συνδικάτων: «Στο καπιταλιστικό καθεστώς τα συνδικάτα, δηλαδή οι πλατιές μαζικές οργανώσεις του προλεταριάτου, χρησιμεύουν σαν το κυριότερο όπλο κατά του συγκεντροποιημένου κεφαλαίου και του κράτους του. Στο καθεστώς της δικτατορία του προλεταριάτου μετατρέπονται σε βασικό μοχλό για τη λειτουργία του κράτους. Γίνονται σχολείο του Κομμουνισμού που χάρης σ αυτό πλατιές μάζες των εργαζομένων μπαίνουν στη σοσιαλιστική καθοδήγηση της παραγωγής. Μεταβάλλονται σε οργανώσεις που έχουν άμεση σύνδεση με όλα τα κομμάτια του κρατικού μηχανισμού και επηρεάζουν όλους τους τομείς λειτουργίας του, προασπίζοντας καθημερινά αιτήματα των εργατών και καταπολεμώντας τη γραφειοκρατία στις κρατικές υπηρεσίες. Έτσι, τα συνδικάτα, στο μέτρο που αναδεικνύουν μέσα από τις γραμμές τους στελέχη για τη βιομηχανία, στο μέτρο που προσελκύουν στη δημιουργική τους δουλειά, μέσα στη παραγωγή, πλατιές μάζες εργαζομένων και βάζουν σα σκοπό τους την καταπολέμηση της γραφειοκρατίας - που ξεπηδάει αναπόφευκτα σαν συνέπεια της δράσης των ταξικών εχθρών και της ανεπάρκειας στην ανάπτυξη του πνευματικού επίπεδου των μαζών – στο μέτρο που ανταποκρίνονται σ όλα αυτά τα καθήκοντα, τα συνδικάτα γίνονται η σπονδυλική στήλη της οικονομικής και κρατικής οργάνωσης του προλεταριακού κράτους στο σύνολο του»(3).
« ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ
ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ»
ΤΟΜΟΣ Β΄
σελ.23 – 24 – 25
Εκδ. «ΜΩΡΦΟΣΗ»
σελ.23 – 24 – 25
Εκδ. «ΜΩΡΦΟΣΗ»
_______________________________________________________________________________________
τομ.Α΄, σελ.168, Νέα Υόρκη 1936
2. Λοζόφσκυ: « ο Λένιν και το συνδικαλιστικό κίνημα», σελ.28, Σικάγο 1924
3. πρόγραμμα της Κομμουνιστικής Διεθνούς, σ.51, Νέα Υόρκη 1929
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου